Home / Πολιτισμός / Μουσική / Pink Floyd, outside the Wall…

Pink Floyd, outside the Wall…

Διαπεραστικοί, σκοτεινοί, βιομηχανικοί ή αιωρούμενοι, δεσμευμένοι στην αναζήτηση του ιλίγγου και ενός άλλου, δυσεύρετου τοπίου, ταξιδιώτες και λιποτάκτες μαζί, αχαλίνωτα πρωτόγονοι, περιπλανώμενοι στο πεπρωμένο της αισθητικής, μάγοι της έντασης και της θυσίας, μυστικιστές της ανατροπής, τοξικοί και ενίοτε ταξικοί άγγελοι, στρατευμένοι σε μια πάλη που ισορροπεί συνεχώς πάνω σε ένα κοσμικό τελετουργικό ενός παράλληλου κόσμου που αποκαλύπτει την ψυχή τους σε μια μοναδική αίσθηση χώρου. Μια συγκλονιστική εσωτερική πάλη που θα ακτινοβολεί όσο θα υπάρχουν διλήμματα, εφιάλτες, διαιρέσεις, ιδεολογίες, φαντασιώσεις, δογματισμοί, διαχωριστικές γραμμές, μα πάνω απ’ όλα η ανάγκη φυγής.

Από αριστερά: Waters, Mason, Barrett, Wright (1967)

Οι Pink Floyd υπήρξαν μια από τις μεγαλύτερες μπάντες στην ιστορία όχι μόνο του ροκ, αλλά ολόκληρης της μουσικής. Συνδύασαν με θαυμαστό τρόπο τις επιρροές τους από το blues και το λευκό rhythm & blues της Βρετανίας, οδηγώντας τα μέσα από την ουτοπία των παραστάσεών τους σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση μουσικής μέθης. Δημιούργησαν μοναδικά ηχητικά γλυπτά αιωρούμενοι σε καλειδοσκοπικές σφαίρες και ταξιδεύοντας στις μουσικές φόρμες του διαστήματος. Υπό την καθοδήγηση του αυτοκαταστροφικού Barrett στην αρχή, εξερεύνησαν την ψυχεδέλεια στον ίδιο της τον πυρήνα, ενώ αργότερα, απελευθερώνοντας το ταλέντο των Waters και Gilmour, οριοθέτησαν την έννοια progressive στη ροκ μουσική.

Ηχογραφώντας ζωντανά το Ummagumma (1969)

Αν κάτι συνεχίζει να με εκπλήσσει στις συνθέσεις τους, αυτό είναι η ριζοσπαστική αντίληψη της μελωδίας που κάνει την εμφάνισή της πάντα μέσα από ονειρικές αρμονίες, αντικατοπτρίζοντας την περιρρέουσα εγκατάλειψη με συνεχόμενους πειραματισμούς που αρνούνται να καθηλωθούν πίσω ή μέσα σε μοτίβα. Οι Pink Floyd είναι ίσως οι πρώτοι που επεξεργάστηκαν τη συνείδηση του ροκ, προσεγγίζοντάς τη από τις ρωγμές που οι ίδιοι δημιούργησαν πριν αφουγκραστούν τις δονήσεις που προκάλεσαν με την παγωμένη “σιωπή” τους, τους στίχους. Η ακτινοβολία του έργου τους συνοψίζεται στην πρόκληση που οι ίδιοι αποδέχτηκαν, γεμίζοντας τα αυλάκια των βινυλίων τους με συγκλονιστικά μηνύματα και απελευθερώνοντας την αιχμάλωτη πίσω από τον “τοίχο” μαγεία.

Από αριστερά: Wright, Waters, Mason, Barrett (1967)

Από τη μία το δικό τους περιθώριο, οι κανόνες της κακής θέλησης, το χωνευτήρι των ονείρων, τα ζωντανά λείψανα, η απροσπέλαστη παρόρμηση, οι χρηστικοί καταναγκασμοί, η “συνηθισμένη” πραγματικότητα. Και απέναντί τους η άφθαρτη διαίσθηση, η αξιοπρέπεια του πνεύματος, η απομόνωση της ίδιας της αποξένωσης που οδηγεί σε ένα ανώτερο, στρατοσφαιρικό επίπεδο συνείδησης, κλείνοντας μέσα της όλο το σύμπαν. Οι νότες των Pink Floyd είναι ριζοσπαστικές, αφυπνίζουν και ωθούν σε συνεχείς υπερβάσεις, αγγίζουν την πληρότητα του πάθους μέσα στην παντοδυναμία του ονείρου και συγκρούονται μετωπικά με κάθε εφιαλτική “μεταφορά” που αντιτίθεται στην “ευθύνη” της γνώσης.

Οι Pink Floyd στο Λονδίνο (1967)

Ήταν Αύγουστος του 1967, όταν κυκλοφόρησε το διπλό LP “The Piper at the Gates of Dawn”. Επρόκειτο για το δισκογραφικό ντεμπούτο των Pink Floyd (τιμητική αναφορά στους blues μουσικούς από την Τζόρτζια, Pink Anderson και Floyd Council), μιας μπάντας που αρχηγός της ήταν ένας νεαρός συνθέτης ονόματι Syd Barrett. Η ηχογράφηση του δίσκου έγινε στα στούντιο της Abbey Road, τον ίδιο καιρό που οι Beatles δούλευαν πάνω στο Sgt Pepper’s. Οι συνθέσεις του Syd προκάλεσαν αμέσως μεγάλη αίσθηση και κομμάτια όπως το “Astronomy Domine” και το “Interstellar Overdrive” επηρέασαν ολόκληρη την ψυχεδελική σκηνή. Η εκκεντρική προσωπικότητα του Barrett αποδόμησε τις blues και ψυχεδελικές φόρμες και στη συνέχεια τις επανασυνέθεσε με έναν μοναδικά πρωτοποριακό τρόπο.

Σε ζωντανή εμφάνιση πριν την αποχώρηση του Barrett (1967)

Οι Pink Floyd μεταμόρφωσαν την ψυχική αναζήτηση σε κοσμογονία ήχων, μέσα από έναν επώδυνο αντικομφορμισμό, που εξελίχθηκε σε αψεγάδιαστες ανατροπές, αλλά και ατίθασες “εκτροπές”. Πολύ σύντομα ο Syd Barrett επέλεξε να κρύψει τις νότες του στα καλειδοσκοπικά μονοπάτια των πενταγράμμων του LSD και της παράνοιας που ο ίδιος υιοθέτησε ως προσωπικό του καταφύγιο. Όταν ο “Piper” άρχισε να πελαγοδρομεί στους κυριευμένους από ναρκωτικά αδιέξοδους διαδρόμους του μυαλού του, ανίκανος να επικοινωνήσει με συμβατικούς τρόπους με τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος, ο ντράμερ της μπάντας, Nick Mason, ρώτησε τον David Gilmour αν ήθελε να ενταχθεί στο σχήμα. Έτσι τον Γενάρη του ’68 οι Pink Floyd απέκτησαν πέμπτο μέλος και λίγους μήνες αργότερα έμειναν και πάλι τέσσερις, μετά την οριστική αποχώρηση του Barrett.

Έξω από το στούντιο της Abbey Road, όταν ηχογραφούσαν το “The Piper at the Gates of Dawn”. Από αριστερά, Waters, Mason, Barrett, Wright (1967)

Ο Syd άφησε τις τελευταίες του πινελιές σε μια εξαίρεση μιας εσωτερικής παρακμής που ονειρευόταν την εξέγερση χωρίς ποτέ να ξυπνά, στο “A Saucerful of Secrets”. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν πλέον η θλίψη της πνευματικής εξάντλησης θα έχει ολοκληρώσει την πολιορκία της “φευγάτης” του διάστασης, οι υπόλοιποι Pink Floyd θα του αφιερώσουν το “Shine on you crazy diamond”, ένα ποίημα του φωτός που αιμορραγεί νοσταλγία και σεβασμό μπροστά στο ακατανόητο του ακραίου. Η μπάντα, στην μετά Barrett εποχή, συνέχισε με μια σειρά από LPs γεμάτα από τον πικρό εορτασμό της μέθης. Μια φαντασιακή δημιουργία ολοκληρωτικής “ανυπακοής” όπου οι αλληλουχίες των συνθέσεων προειδοποιούσαν τον ακροατή για τους επερχόμενους σεισμούς.

Η κεντρική φωτογραφία του κειμένου. Πρόκειται για την μοναδική σωζόμενη φωτογραφία, στην οποία “χώρεσαν” και τα 5 μέλη των Pink Floyd. Μπροστά ο Gilmour και πίσω, από αριστερά, Mason, Barrett, Waters και Wright (Ιανουάριος 1968)

Φτάνει να ακούσει κάποιος το “Let there be more light” από το LP “A Saucerful of Secrets”, ή το “Several species of small furry animals gathered together in a cave and grooving with a pict” από το διπλό “Ummagumma” ή ακόμα το “Echoes” από το “Meddle”, για να αντιληφθεί την γονιμοποίηση που συντελέστηκε μέσα στο “οικοδόμημα”, όσο απελευθερωνόταν η ενέργεια των παραισθησιογόνων, βάζοντας φωτιά στην ταυτότητα της ψυχεδέλειας μέσα από παραμορφωμένες φόρμες, αντισυμβατικές εκρήξεις απόκοσμων ήχων και μια αβυσσαλέα ώθηση επίμονης επιθυμίας για αποδέσμευση από κάθε αντιδραστική δυναμική και επιρροή. Η ηχητική ακτινοβολία από την πανδαισία εικόνων και φαντασίας στο αμφιθέατρο της Πομπηίας ήταν η πιο ξεκάθαρη απόδειξη υπερβατικής αναζήτησης του πιο ξέφρενου αυτοσχεδιαστικού ρυθμού.

Waters, Mason, Barrett, Wright (1967)

Όλες αυτές οι μορφές διεισδυτικής εξερεύνησης και συνεχούς δημιουργικής αναζήτησης υπαρξιστικού διεξόδου, οδήγησαν στην εκπυρσοκρότηση της μουσικής ριζοσπαστικότητας και ιδιοφυίας του τρομερού δίδυμου Waters / Gilmour. Αν το “The Piper at the Gates of Dawn” ήταν το αριστούργημα του Syd Barrett, τότε το “Dark Side of the Moon” υπήρξε η κορυφαία στιγμή των υπόλοιπων Pink Floyd. Ο δίσκος θεωρήθηκε σταθμός στο progressive ροκ και μια από τις τελειότερες ηχογραφήσεις που έγιναν ποτέ σε στούντιο. Όμως, πολύ περισσότερο από αυτά, η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού είναι μια εσωτερική επανάσταση, η αντανάκλαση των ενδόμυχων ρωγμών της πιο υποβλητικής ατμόσφαιρας που στήθηκε ποτέ στο παραπέτασμα μιας μοναδικά ορμητικής και αισθητικής έμπνευσης.

Mason, Gilmour, Waters, Wright (1969)

Οι Pink Floyd κατάφεραν να “βυθίσουν” νότες και στίχους στο κέντρο ενός ονείρου που ήταν προορισμένο να εκσφενδονίσει στο σύμπαν το “ελεύθερο ηλεκτρόνιο”, αποκαλύπτοντας την ψυχή, διευρύνοντας την ένταση της εμπειρίας, γκρεμίζοντας και χτίζοντας καινούργιες μυθολογίες. Το “Dark Side of the Moon” είναι ο θρίαμβος της εγκεφαλικής απελευθέρωσης απέναντι στους δρόμους της απόγνωσης και της αποχαύνωσης. Σφυρηλατεί την γοητεία της εσωτερικότητας και σαγηνεύει με την μελωδία και τον λόγο του. Αγγίζει με τρομακτική συνέπεια τα ακραία οράματα της σύνθεσης, παραποιεί τον ρεαλισμό για να τον επιστρέψει ακόμα πιο αληθινό. Εκφράζει στον απόλυτο βαθμό την εσωτερική ευαισθησία, γεμάτη παρορμήσεις για την αναζήτηση της κρυφής διάστασης που όμως είναι τόσο κρυστάλλινη όσο και οι εντυπώσεις που αφήνει. 43 λεπτά που σμίγουν με την αρχέγονη δύναμη της μουσικής.

Οι Pink Floyd σε ζωντανή εμφάνιση (1972)

Η “φιλοσοφική” περίοδος των Pink Floyd συνεχίστηκε με τα LPs “Wish you were here” και “Animals” και ολοκληρώθηκε με το “The Wall”. Και τα τρία τα διακρίνει η ίδια, γεμάτη ένταση, αναγκαιότητα της πρόκλησης εκρήξεων που στόχο έχουν την ξέφρενη αναζήτηση της διανοητικής επαγρύπνησης. Η κατανόηση των αισθήσεων, η απόρριψη των ψευδαισθήσεων και η αντεστραμμένη απεικόνιση του χαμένου πεπρωμένου, δεσπόζουν στα πρώτα δυο. Όμως το τρίτο, το “The Wall”, είναι η ίδια η ιδέα της εξέγερσης. Πρόκειται για μια κραυγή, για την όσο πιο βίαιη διατύπωση της επιθυμίας για μια βίαιη απάντηση στην κοινωνική βία. Η εσωτερική “επανάσταση” είναι απόλυτη, η ανυπακοή ολοκληρωτική. Τα εφηβικά τραύματα του Waters και του Barrett δεν εξιδανικεύονται στο πρόσωπο του “Pink”, αντίθετα μεταμορφώνονται σε μια γνήσια τελετουργία εξιλέωσης.

Wright, Waters, Mason, Gilmour (1970)

Στον “Τοίχο” καταγγέλλονται οι σχέσεις εξουσίας, με όψεις υποταγμένες στην ίδια τους την άρνηση, μέσα σε ένα θεατρικό περιβάλλον που θυμίζει τόπο απόλυτου μηδενισμού και διαθέτει τέτοια δύναμη ώστε να καταργεί τα σύνορα μεταξύ του πρωταγωνιστή και του ακροατή. Ένα παιχνίδι “διεστραμμένων” ρόλων, που ξεπερνάει τελικά τα “όρια” για να παρουσιάσει την αισθητική υπεροχή της επανάστασης και να οδηγήσει στη σύγκρουση χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την κάθαρση, αφού πρωταρχικός στόχος είναι η διάλυση της κοινωνικής “στειρότητας”. Το “The Wall” δεν είναι ακριβώς ένα πολιτικό μανιφέστο, περισσότερο πρόκειται για μια φαντασιακή υπέρβαση που γκρεμίζει την απελπισία, αρνούμενη να παραμείνει μέρος της “παγιωμένης” τελετουργίας.

Mason, Waters και Gilmour στη σκηνή της Ο2 Arena του Λονδίνου στο “The Wall”  (12/5/2011)

Είναι όμως και η αρχή του τέλους για τους Pink Floyd, αφού ο εγωισμός και σε κάποιες περιπτώσεις η παράνοια του Waters αρχίζουν να υποσκάπτουν τα θεμέλια του συγκροτήματος. Eν μέσω ηχογραφήσεων του “Wall”, o Wright υποχρεώθηκε από τον Roger να εγκαταλείψει την μπάντα. Από εκείνο το σημείο και μετά, οι κόντρες ήταν πολλαπλές, μετρώντας τις αντοχές όλων. Ο Waters επέμενε να θέλει να “διαχειριστεί” μόνος του το πεπρωμένο του συγκροτήματος, αποκλειστικά με τους δικούς του όρους. Το 1983 κυκλοφόρησε το “The Final Cut”, ένα μάλλον μέτριο LP για τα δεδομένα των Pink Floyd, αλλά με σαφέστατα προφητικό τίτλο. Δυο χρόνια αργότερα, ο Waters εγκατέλειψε το καράβι και 16 χρόνια μετά το “The Piper at the Gates of Dawn”, το ταξίδι τελείωσε. Ακολούθησαν δικαστικές διαμάχες και τρεις ακόμα δίσκοι, όμως θα μου επιτρέψετε να μην τους θεωρώ “Pink Floyd”.

Waters και Gilmour μαζί στη συναυλία “The Wall” στην O2 Arena του Λονδίνου (12/5/2011)

Ο Barrett, ο Waters, ο Mason, ο Wright και ο Gilmour ακολούθησαν την διαίσθησή τους, πειραματίστηκαν με την ατίθαση ορμή του acid ροκ, “παραβίασαν” τις παραδοσιακές φόρμες του blues ρίχνοντάς τις με ελιτίστικη avant-garde αναίδεια στο πηγάδι της ψυχεδέλειας, οριοθέτησαν με τον πιο απαιτητικό τρόπο το progressive ροκ και μεταμόρφωσαν την αισθητική τους σε μια μουσική “αφήγηση” που συνδύασε την φαντασιακή αρμονία με την εκτελεστική τελειότητα. Τα “φορτία” τους ήταν πάντα ηλεκτρισμένα, εκρηκτικά, πολύπλοκα, εμπνευσμένα. Με μια σπάνια “άρθρωση” και έναν σχεδόν εξτρεμιστικό λυρισμό. Όπως ακριβώς οι στίχοι του “Time” από το “Dark Side of the Moon”, με τους οποίους θα ήθελα να κλείσω αυτό το μικρό αφιέρωμα σε μια από τις πιο ξεχωριστές και αγαπημένες μου μπάντες.

And you run and you run to catch up with the sun but it’s sinking

Racing around to come up behind you again.

The sun is the same in a relative way but you’re older,

Shorter of breath and one day closer to death.

 

Every year is getting shorter never seem to find the time.

Plans that either come to naught or half a page of scribbled lines

Hanging on in quiet desperation is the English way

The time is gone, the song is over,

Thought I’d something more to say.

 

PINK FLOYD / ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ

* Οι Pink Floyd κυκλοφόρησαν 18 συνολικά άλμπουμ, 15 στούντιο και 3 live. Εδώ παρουσιάζεται μια επιλογή από τα πιο σημαντικά από αυτά, πάντα κατά τη γνώμη του συντάκτη.

“The Piper at the Gates of Dawn” (1967)

“A Saucerful of Secrets” (1968)

“Ummagumma” (1969)

“Meddle” (1971)

“The dark side of the moon” (1973)

“Wish you were here” (1975)

“Animals” (1977)

“The Wall” (1979)

 

* Το κείμενο είναι χαρισμένο στον φίλο και συνάδελφο Ηλία Αναστασιάδη

Πηγές: pinkfloyd.com, rollingstone.com, allmusic.com, Larousse-Le ciecle rebelle

 

PINK FLOYD / ΒΙΝΤΕΟ

Pink Floyd – Astronomy Domine (1967)

 

Pink Floyd – Let there be more light (1968)

 

Pink Floyd – Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict (1969)

 

Pink Floyd – Echoes (live at Pompeii, 1972)


 

Pink Floyd – Time (1973)

 

Pink Floyd – Shine on you crazy diamond (1975)

 

Pink Floyd – Dogs (1977)

 

Pink Floyd – Hey you (1979)

 

Waters & Gilmour – Comfortably Numb (2011)

 


Πηγή: http://www.oneman.gr/keimena/diabasma/sthles/legends/pink-floyd-outside-the-wall.3443138.html

About admin

admin