Home / Ελλάδα / Σε κίνδυνο τα κεφάλαια ΟΤΑ και ΝΠΙΔ – οι γκρίζες ζώνες

Σε κίνδυνο τα κεφάλαια ΟΤΑ και ΝΠΙΔ – οι γκρίζες ζώνες

Μεγάλες ενστάσεις ως προς την τύχη των αποθεματικών ΟΤΑ και ΝΠΙΔ προβάλλονται από νομικούς κύκλους της ΚΕΔΕ μετά και την περιβόητη πρόσφατη Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α 41/20-4-2015), με την οποία υποχρεούνται, κατά προφανή διεύρυνση των μέχρι σήμερα ισχυόντων, όλοι οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (δηλ. συμπεριλαμβανομένων και ΝΠΙΔ, όπως πχ το Μουσείο της Ακρόπολης) και οι ΟΤΑ να καταθέτουν τα ταμειακά διαθέσιμα και τις προθεσμιακές τους καταθέσεις στην ΤτΕ.

Λίγες ημέρες μετά τις ενστάσεις που πρόβαλλαν οι Δήμαρχοι – μέλη της ΚΕΔΕ οι οποίοι διαφώνησαν, όπως παρουσιάζουμε σήμερα μείζονες είναι οι φόβοι πως η εν λόγω είναι πράξη νομοθετικού περιεχομένου θέτει σε κίνδυνο τα εν λόγω κεφάλαια, καθόσον δεν προκύπτουν ρητά τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλομένων, ούτε διασφαλίζεται-θεμελιώνεται η αποζημιωτική αξίωση των τυχόν ζημιωθέντων φορέων.

Όπως αναφέρειο νομικός σύμβουλος Δήμων ο οποίος και πραγματοποίησε τη μελέτη αναφορικά με την τύχη που περιμάνει τα αποθεματικά κ. Δημήτρης Γιάννος «τα πάνταβρίσκονται στον αέρα κι ενδέχεται να βρεθούμε μπροστά σε μια σύνθετη κατάσταση, με απώλειες χρημάτων που ΟΤΑ και ΝΠΙΔ δεν έχουν φανταστεί».

Πιο συγκεκριμένα, τα σημαντικότερα προβλήματα εντοπίζονται ειδικότερα:

1.Repos (συντομία του repurchase agreement) είναι ένα χρηματοοικονομικό προίον που σημαίνει συμφωνία επαναγοράς μετοχών ή τίτλων του δημοσίου, τους οποίους μπορούμε να πουλήσουμε πριν την αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης τους, σύμφωνα με την οριζόμενη ημερομηνία επαναγοράς. Απαραίτητη προυπόθεση είναι σχετική γραπτή συμφωνία από την οποία να προκύπτει το τίμημα επαναγοράς, το επιτόκιο, το χρονικό διάστημα, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλομένων, στοιχεία που λείπουν πλήρως εν προκειμένω. Αυτό προκύπτει και από τη σχετική απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος (συνεδρίαση 87/23.1.2000), με την οποία επετράπη η διενέργεια πράξεων repos (ΦΕΚ 293 Α/29-12-2000). Ούτε εξάλλου δόθηκε νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοση πράξης – διάταξης που θα ρύθμιζε όλους του αντίστοιχους όρους.
Η δε παραπομπή στις διατάξεις του άρθρου 15 παρ. 11 του ν 2469/1997 (βλ. εδ. β άρθου 1 ΠΝΠ) αφορά μόνο την περ. ζ, σύμφωνα με την οποία » Σε περίπτωση κεφαλαιακών ζημιών των ΝΠΔΔ και ΑΦ από την για οποιονδήποτε λόγο μη προσήκουσα και ιδιώς μη έγκαιρη ή μη ολοσχερή εκπλήρωση των υποχρεώσεων του ελληνικού δημοσίου, ως αντισυμβαλλόμενου σε συμβάσεις αγοράς ή πώλησης με συμφωνία επαναγοράς, το ΝΠΔΔ ή ο ΑΦ που υπέστη ζημία έχει απευθείας αξίωση αποζημίωσης κατά του ελληνικού δημοσίου». Συνεπώς δεν υφίσταται νομικός δεσμός για την εκτέλεση του εν λόγω χρηματοοικονομικού – επενδυτικού προιόντος ενώ περαιτέρω, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν γραπτοί, σαφείς και ορισμένοι συμβατικοί όροι, σε σχέση με την διάρκεια, το τίμημα, το επιτόκιο κλπ, δεν μπορεί να προκύψει ευθύνη του Δημοσίου και να γεννηθεί – θεμελιωθεί αντίστοιχη αξίωση των νπδδ, νπιδ, ΟΤΑ ή λοιπών φορέων.

2. Παρά ταύτα, η ΤτΕ, σύμφωνα με από 20-4-2015 σχετικό ενημερωτικό σημείωμά της προς τον ΟΔΔΗΧ, θεωρεί εμμέσως ότι εν προκειμένω τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις ολόκληρης της παρ. 11 του άρθρου 15 του ν 2469/1997, περί κοινού κεφαλαίου των ΝΠΔΔ και ΑΦ (ν 2216/1994), το ενεργητικό του οποίου αποτελεί ομάδα περιουσίας, που ανήκει εξ’ αδιαιρέτου στους συμμετέχοντες, κατά το ποσοστό συμμετοχής τους. Πέραν του, κατά τη γνώμη μου, νομικού αυτού ακροβατισμού, ακόμη και αν θεωρηθεί ορθή και νομικά τεκμηριωμένη, η ως άνω ερμηνεία και πρακτική, γεννώνται πολλά προβλήματα και ερωτηματικά:

α. Ο ΟΔΔΗΧ είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με σκοπό την μέριμνα για τη χρηματοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου, την βελτίωση του κόστους δανεισμού και την επίτευξη της καλύτερης δυνατής διάρθρωσης του δημόσιου χρέους. Δύναται δε, ως εντολοδόχος του Ελληνικού Δημοσίου να εκδίδει, διακρατεί και διαχειρίζεται τίτλους του. Προς τούτο έχει συμβληθεί με την ΤτΕ, ως διαχειριστή του κοινού κεφαλαίου, σύμβαση που δεν δόθηκε στην δημοσιότητα ούτε στους εμπλεκόμενους φορείς και συνεπώς αγνοούμε πλήρως τους όρους της. Εύλογα γεννάται το ερώτημα γιατί δεν συμβλήθηκαν τα εμπλεκόμενα νομικά πρόσωπα, οι οργανισμοί και λοιποί φορείς, ώστε να είναι ξεκάθαροι και ευκρινείς όλοι οι όροι και προυποθέσεις; Αντίθετα είναι προφανές ότι οι ενδιαφερόμενοι φορείς αγνοούν, κατ’ ουσίαν, όλους τους ουσιώδεις όρους των συμβατικών σχέσεων και δεν έχουν λάβει την προβλεπόμενη, στην υπ’ αριθμ. 2501/31-10-2002 πράξη του Διοικητή της ΤτΕ, λεπτομερή ενημέρωση του συναλλασσόμενου.

β. Γνωρίζει κανείς σήμερα ποια είναι τελικά η διάρκεια και η απόδοση που προσφέρεται; Ο κ Σκουρλέτης στην από 17-2-2015 επιστολή του προς τους επικεφαλής των ταμείων μιλούσε για διάρκεια μέχρι 15 ημερών και για απόδοση 2,26 %, ενώ η απόδοση που ο ΟΔΔΗΧ «προτίθεται να προσφέρει» ορίζεται ως η μεγαλύτερη μεταξύ της εκάστοτε απόδοσης που προκύπτει από τις δημοπρασίες και του εκάστοτε διατραπεζικού Euribor, με επιτόκιο 2%. Αντιστοίχως η ΤτΕ στο από 20-4-2015 ενημερωτικό της σημείωμα επισημαίνει ότι οι όροι που διέπουν τις ανωτέρω πράξεις repos καθορίζονται, πέραν της σύμβασης με τον ΟΔΔΗΧ, και από τον ν 2469/1997, ενω εκτιμά ότι η απόδοση που θα αποδοθεί στους δικαιούχους στο τέλος Ιουνίου 2015 θα είναι τουλάχιστον 2,6% σε ετήσια βάση. Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με τον επίσημο πίνακα αποδόσεων του κοινού κεφαλαίου της ΤτΕ, η απόδοσή του ανήλθε, για το έτος 2014, σε 1,77% το πρώτο εξάμηνο και σε 1,07% το δεύτερο εξάμηνο. Εύλογα λοιπόν προκύπτει το ερώτημα με βάση ποια στοιχεία εκτιμάται η απόδοση του κοινού κεφαλαίου για το τρέχον έτος, όταν όλα τα οικονομικά μεγέθη είναι αρνητικότερα και η εκτίμηση της οικονομικής μας κατάστασης δυσμενέστερη??? Σε κάθε δε περίπτωση, ουδεμία σχετική δέσμευση υφίσταται ή παράγεται από τα παραπάνω έγγραφα, που εξάλλου δεν μπορούν να αναπληρώσουν την έννοια των δεσμευτικών συμβατικών όρων.

γ. Σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 15 του ν 2469/1997, που κατά τα ανωτέρω τυγχάνει εφαρμογής, προκύπτουν τα εξής στοιχεία:
ü Το ενεργητικό του κοινού κεφαλαίου δύναται να επενδύεται και σε τίτλους του Ευρωπαικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ή του Ευρωπαικού Μηχανισμού Στήριξης (περ. γ – όπως προστέθηκε με το άρθρο 232 παρ. 2α περ. γ ν 4281/2014).
ü Η απόφαση συμμετοχής ή μη του κοινού κεφαλαίου σε πρόγραμμα ανταλλαγής τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου, κατ’ εφαρμογή προγράμματος για την αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της ΤτΕ, ως διαχειριστή του ΚΚ, η οποία, καθώς και τα στελέχη της, κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής, δεν υπέχουν καμία ευθύνη, ποινική, αστική, διοικητική ή άλλη (όπως προστέθηκε με την παρ. 8 άρθρου 3 ν 4046/2012)
ü Η ΤτΕ δύναται να συναλλάσσεται με επαγγελματίες διαμεσολαβητές, που συμμετέχουν στην δευτερογενή αγορά, καταρτίζοντας μαζί τους συναλλαγές εντός ή εκτός οργανωμένης αγοράς, με όρους αγοράς.
ü Η διαχειριστική χρήση έχει τη διάρκεια του ημερολογιακού εξαμήνου (16/12 – 15/6 και 16/6 – 15/12), οπότε και καταβάλλονται οι πρόσοδοι.
ü Καταβάλλεται στην ΤτΕ αμοιβή (καθοριζόμενη με σύμβαση μεταξύ ΥπΟικ και ΤτΕ) από το κοινό κεφάλαιο, για τη διαχείρισή του.

Από τα παραπάνω στοιχεία, τα οποία δεν έχουν δημοσιευτεί ούτε έχουν τεθεί σε γνώση των ενδιαφερομένων, προκύπτουν, σε αντιδιαστολή με δεσμεύσεις κυβερνητικών παραγόντων, σαφώς τα εξής: α) το εν λόγω κεφάλαιο δεν επενδύεται μόνο σε τίτλους του ελληνικού δημοσίου, β) η ΤτΕ μπορεί, κατά πλήρη ανέλεγκτη διακριτική ευχέρεια και χωρίς οποιασδήποτε φύσεως ευθύνη, να «κουρέψει» οποτεδήποτε το επενδυτικό κεφάλαιο, χωρίς παράλληλα να εγγυάται ούτε το επιτοκιακό κέρδος, ούτε το εύρος των απωλειών που τυχόν υποστούν οι πελάτες της (εν προκειμένω δήμοι, περιφέρειες, νπδδ, νπιδ, φορείς και οργανισμοί), αν και οι τελευταίοι καλούνται να καταβάλλουν και προμήθεια για την εκχώρηση της διαχείρισης των διαθεσίμων τους. Επιπλέον προκύπτει ότι η τρέχουσα αξία των μεριδίων του κοινού κεφαλαίου θα ταυτίζεται με την ονομαστική αξία, μόνο εφόσον το Ελληνικό Δημόσιο εκπληρώνει έγκαιρα, προσηκόντως και στο ακέραιο τις υποχρεώσεις του. Συνεπώς σε ενδεχόμενη περίπτωση πιστωτικού γεγονότος – χρεοκοπίας, έστω και εσωτερικής, το «κούρεμα» των επενδυτικών προιόντων του δημοσίου θα διέπεται από το διεθνές δίκαιο. Τα ανωτέρω προκύπτουν και από το από 10-3-2015 σχετικό απαντητικό έγγραφο της ΤτΕ προς τα αντίστοιχα ερωτήματα του ΕΤΑΑ, που υποβλήθηκαν με το από 5-3-2015 σχετικό έγγραφό του.

δ. Τέλος στην άνω ΠΝΠ δίνεται η δυνατότητα να μεταφέρουν τα αναφερόμενα κεφάλαια και οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ενώ εξαιρούνται ρητά οι δημόσιες υπηρεσίες της παρ. 5 και οι δημόσιοι οργανισμοί της παρ. 6 του άρθρου 1 ν 3419/2005 (ΔΕΚΟ). Τούτο σημαίνει ότι οι μεν ασφαλιστικοί οργανισμοί έχουν διακριτική ευχέρεια να προβούν σε αντίστοιχη πράξη, ενώ αντίθετα οι εκεί ρητά εξαιρούμενοι φορείς όχι. Συνεπώς κάθε τυχόν παρόμοια σκέψη δημοσίων επιχειρήσεων (βλ. ΔΕΗ, ΕΥΔΠΑ κλπ) γεννά, πέραν των ενδεχόμενων χρηματιστηριακών εμπλοκών, πρόδηλη ποινική, αστική και διοικητική ευθύνη των καταστατικών τους οργάνων, ευθύνη την οποία, με βάση τα ανωτέρω εκτεθέντα, διατηρούν και οι διοικήσεις και όλων του αναφερομένων στην ΠΝΠ φορέων και οργανισμών. Τούτο διότι, αφενός ουδεμία νομοθετική ρήτρα περί έλλειψης ευθύνης προβλέπεται σχετικά στην ΠΝΠ ή σε άλλη κανονιστική διάταξη, αφετέρου δεν έχει ρυθμιστεί τρόπος κάλυψης της ενδεχόμενης ζημίας που θα υποστούν τα εν λόγω νομικά πρόσωπα, από την τυχόν επιτοκιακή διαφορά που σήμερα λαμβάνουν από άλλα πιστωτικά ιδρύματα για τα αντίστοιχα χρηματικά κεφάλαια.


Πηγή: http://www.newmoney.gr/palmos-oikonomias/oikonomia/item/232242-se-kindino-ta-kefalaia-oΣε κίνδυνο τα κεφάλαια ΟΤΑ και ta-kai-npid-%E2%80%93-oi-gkrizes-zones

About totritomati

totritomati